بین الملل

گردهمایی رهبران جهان از چه شکاف‌های جدیدی پرده برداشت؟

مهسا مژدهی: نشست امسال G20 با وجود ویروس کرونا این فرصت را داشت که به تنهایی برگزار شود و به همین دلیل ایتالیا میزبان برخی از قدرت‌های اقتصادی جهان بود تا برای رایزنی دور هم جمع شوند. پس از شیوع ویروس کرونا، این اولین جلسه حضوری بود. با این حال، روسیه و چین همچنان ترجیح می دهند در این نشست حضور داشته باشند.

کام بیست اقتصاد بزرگ این گروه از وزرای اقتصاد (دارایی) و مقامات بانک مرکزی 20 اقتصاد بزرگ جهان است. G20 متشکل از قدرتمندترین اقتصادهای جهان است که در مجموع 85 درصد اقتصاد جهان و دو سوم جمعیت جهان را تشکیل می دهند. هر پاییز یکی از کشورهای عضو گروه میزبان 19 کشور دیگر، 19 کشور و اتحادیه اروپا در واقع به این گروه می آیند. اولین نشست این گروه در سال 1999 یعنی بیست و دو سال پیش و پس از بحران مالی آسیایی در سال 1997 در آلمان و شهر برلین برگزار شد. اما پس از بحران مالی بین سال‌های 2007 تا 2008 که کشورهای بیشتری به‌ویژه اروپا را تحت تأثیر قرار داد، سران کشورها افزایش یافتند. در سیزده سال گذشته، گروه 20 با روسای جمهور و نخست وزیران کشورهای عضو دیدار کرده است.

محیط زیست موضوع اصلی اجلاس G20 در ایتالیا است

اجلاس G20 عموماً در مورد اقتصاد است. اما بسته به شرایط ممکن است موضوعات دیگری مانند جنگ یا بحران زیست محیطی مورد بحث قرار گیرد. امسال در این اجلاس محیط زیست و اختلافات بین کشورها و البته ایران مورد بحث قرار گرفت.

در پایان این نشست اخیر در روز یکشنبه، رهبران 20 کشور ثروتمند جهان توافق کردند که به تلاش های خود برای محدود کردن گرمایش زمین از طریق “اقدامات معنادار و موثر” ادامه دهند. علاوه بر این اجماع عمومی، عدم وعده روشن این کشورها در توافقنامه اخیر، برخی فعالان محیط زیست را ناامید کرده است. به ویژه محیط بانان در روزهای اخیر تلاش زیادی برای جلب توجه مسئولان کشور انجام داده اند، به این امید که این موضوع بیش از هر زمان دیگری در اجلاس سران گروه 20 حل شود، زیرا جهان اخیراً بدترین بحران زیست محیطی خود را متحمل شده است و رهبران جهان قول بده و تحویل بده قرار ملاقات ها

ایتالیا که میزبان اجلاس سران گروه 20 است، امیدوار است که اعضایش در آستانه اجلاس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل متحد متعهد به دستیابی به اهداف مشخص باشند.

بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا که میزبان اجلاس تغییرات آب و هوایی سازمان ملل در گلاسکو است، اعلام کرد که “بیهودگی وعده های برخی از رهبران جهان به طور فزاینده ای آشکار می شود.”

نشست سران جهان چه کاستی های جدیدی را آشکار کرد؟

جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا نیز با اشاره به اینکه در این اجلاس چندین نشست سازنده داشته و امیدوار است در اجلاس تغییرات آب و هوایی گلاسکو پیشرفت هایی حاصل شود، افزود: آنها نیامده اند و این مایه نگرانی است.

حامیان پرونده او تلاش کرده اند تا متن واقعی این بیانیه را به صورت آنلاین در دسترس قرار دهند. “کربن خنثی” یعنی کاهش گازهای گلخانه ای و انتشار تا حد امکان تا جایی که یک کشور تا حد امکان دی اکسید کربن تولید می کند. کشورها می‌خواهند تا سال 2050 این اتفاق بیفتد، اما روسیه و چین با آن مخالف هستند و یک دهه بعد در حال بررسی آن هستند.

از سوی دیگر استرالیا و فرانسه اختلافات خود را به G20 کشانده اند. در این دیدار، نخست وزیر استرالیا از تصمیم کشورش مبنی بر لغو قرارداد خرید زیردریایی با فرانسه به عنوان یک «تصمیم درست» دفاع کرد. استرالیا پیش از این در بحبوحه خشم کلان و تیرگی روابط با استرالیا، یک قرارداد فرعی چند میلیارد دلاری با فرانسه را لغو کرده بود، علیرغم اینکه جوبیدن آشکارا از فرانسه حمایت می کرد.

رئیس جمهور در یک سخنرانی تلویزیونی به مکرون گفت که او معتقد است قصد فرانسه از استرالیا برای لغو قرارداد فرعی 90 میلیارد دلاری با گروه نیروی دریایی فرانسه «مدت ها قبل از نهایی شدن موضوع توافق موسوم به «آگوس» است. انرژی هسته ای. زیردریایی های استرالیایی شناخته شده هستند. این اختلاف چند ماه از زمانی که رئیس جمهور جوان فرانسه تنها فردی بود که در اجلاس G20 شرکت نکرد، نخست وزیر استرالیا موریسون باقی مانده است.

توافق بر سر مالیات 15 درصد

از سوی دیگر، رهبران اقتصادهای بزرگ G20 توافقی را برای پرداخت حداقل 15 درصد مالیات بر منافع شرکت ها تصویب کردند. این موضوع در ماه های اخیر توجه بسیاری را به خود جلب کرده و در نهایت در ایتالیا گره ای باز کرده است. با این حال، انتظار می‌رود این توافق، انتقال‌های قابل توجهی را بین شرکت‌های بزرگ چند ملیتی که می‌خواهند به کشورهایی که قوانین مالیاتی را رعایت نمی‌کنند نقل مکان کنند، ایجاد کند.

موضوع دیگر درخواست طالبان از این کشورها برای انجام تعهدات مادی خود در قبال افغانستان بود. به نظر می رسد وعده هایی که به دولت گذشته و گروه 20 داده شده، علاقه ای به واگذاری این پول به طالبان ندارند که از آن برای اهداف نامعلومی استفاده می کنند. اما این کشورها حتی قبل از برگزاری اجلاس قول داده بودند که راه را برای یک فاجعه اقتصادی در افغانستان هموار کنند.

در اجلاس سران گروه 20 نیز درباره برنامه هسته ای ایران بحث و تبادل نظر شد. اتحادیه اروپا خواستار پایبندی ایران به توافق و تعلیق گسترش فعالیت های هسته ای خود و همچنین بازگشت فوری تهران به میز مذاکره شده است. همچنین فرصتی برای مقامات آمریکایی و اروپایی فراهم شد تا در مورد احیا و مسائل هسته ای رایزنی کنند. اما به نظر می رسد موضوع توافق هسته ای تنها در حاشیه قرار دارد.

اجلاس G20 در ایتالیا چندان موفق به نظر نمی رسد. مشکلاتی که این کشورها را در سال جاری گرد هم آورد نامشخص باقی ماند و تنها دستاورد آنها افزایش مالیات شرکت ها بود. اما محیط زیست، کرونا، افغانستان و ایران موضوعاتی نبودند که این کشورها بتوانند در مورد آن به توافق یا نتیجه مهمی دست یابند.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز پس از اجلاس سران گروه 20 در توئیتی نوشت: “اگرچه از تعهد مجدد گروه 20 به راه حل های جهانی استقبال می کنم، اما بدون برآورده کردن خواسته هایم رم را ترک خواهم کرد.”

بیشتر بخوانید:

بایدن: من از حمایت بین المللی برخوردارم
در دیدار اردوغان و بایدن چه گذشت؟
اولین موضع بایدن در مورد اعلام تصمیم ایران

312 310

دکمه بازگشت به بالا